روش ساخت اسپلیت تی (۱)

اتصال اسپلیت تی بر حسب کارکرد خود و مشخصات فنی خطوط لوله ساخته می شود. برای ساخت این اتصال خطوط لوله دستور کار مشخص و جامعی را می توان تدوین کرد که بر روند کلی کار را ترسیم می کند. البته به فراخور شرایط ویژه هر فرایند، پروسه ساخت نیز دچار تغییر و تحولاتی می شود اما مسیر کلی جریان ساخت برای تمامی اتصالات اسپلیت تی تقریبا یکسان می باشد و یک زنجیره مشترکی در فرایند ساخت وجود دارد که رعایت آن در تمامی موارد ساخته شده ضروری است. بر خلاف فرایندهای ساخت موازی، اتصال اسپلیت تی یک فرایند ساخت سری و به هم پیوسته ای را دارد که در آن اتمام هر مرحله پیش شرط مرحله بعدی است. بنابراین موازی کاری در خصوص آن امکان ندارد چرا که قطعات از پی هم و متعاقب یکدیگر ساخته و روی هم اسمبل می شوند. تنها کار موازی حین ساخت اسپلیت تی تهیه ماتریال های مراحل بعد در حین انجام فرایند ساخت مراحل پیشین است. بنابراین اگر قرار بر تسریع فرایند ساخت باشد، این کار از طریق به کار گیری اپراتورها و نیروی کار جدی تر و متبحرتر، مهندسین و طراحان کارآزموده تر و ابزار و تجهیزات و ماشین آلات مجهزتر برای فرایند ساخت است.

فرایند ساحت اسپلیت تی
روش ساخت اسپلیت تی

در ادامه زنجیره فرایند ساخت این اتصال از اولین مرحله تا به آخر تشریح شده است:

  • مرحله اول دریافت اطلاعات فنی از مشتری است. مجری فرایند ساخت اسپلیت تی باید اطلاعات فنی مورد نیاز برای کار را از مشتری دریافت کند تا بتواند مراحل طراحی و مهندسی، و برنامه ریزی ساخت را به انجام برساند. این اطلاعات همچنین از این حیث دارای اهمیت هستند که مجری ساخت باید ماتریال های مورد نیاز را تهیه و برای ساخت آماده کند. اطلاعات فنی ای که در این زمینه مورد نیاز هستند عبارت اند از قطر لوله اصلی، یعنی قطر لوله ای که اتصال قرار است روی آن نصب شود، قطر انشعاب، یعنی قطر لوله ای که قرار است از لوله اصلی انشعاب زده شود، فشار طراحی خط یعنی فشار طراحی شده برای سیالی که درون خط جاری است و اسپلیت تی قرار است فشار وارده از ناحیه آن را تحمل کند، نوع سیال، اعم از نفت، گاز، بخار، فراورده های پتروشیمی و … . دمای سیال، ضخامت لوله اصلی، جنس لوله اصلی و موقعیت قرارگیری لوله در آن نقطه که قرار است اتصال اسپلیت تی در آن جا نصب شود.
  • مطالعه و امکان سنجی فرایند ساخت بر اساس اطلاعات فنی دریافت شده جزو وظایف واحدهای مهندسی می باشد. مهندسان و طراحان اتصال باید بر اساس این داده ها، ابتدا طرح ها و تجزیه و تحلیل های خود را به انجام رسانده و نسبت امکان ساخت اتصال و توان و مقاومت آن در برابر فشارهای متغیرهای تعیین شده اطمینان حاصل کنند. پس از حصول اطمینان دو دسته مستندات باید فراهم شود. دسته اول مستندات فنی شامل طرح و نقشه محصول، لیست متریال های مورد نیاز، دستورالعمل های ساخت و جوشکاری و روش های انجام کار می باشد و دسته دوم برنامه زمان بندی پروژه مشخص کردن سیر توالی مراحل انجام کار و زمان استاندارد هر یک از فرایندها می باشد.
  • تهیه ماتریال های مورد نیاز برای انجام کار شامل لوله خط اصلی، لوله انشعابی، فلنج به سایز انشعاب و کلای فشار متناسب با فشار طراحی سیال، ابزارهای جوشکاری وسنگ زنی و تجهیزات مورد نیاز برای کار شامل دستکش کار، کلاه ایمنی و سایر ادوات ایمنی و فنی نیروی انسانی مرحله بعدی انجام کار محسوب می شود. لازم به ذکر است بعضاً خود مشتری مسئولیت تهیه ماتریال ها را بر عهده می گیرد که در این صورت نیز باید ضمن انجام هماهنگی های لازم نسبت به صحت و کیفیت ماتریال های تأمین شده اطمینان حاصل شود.
روش ساخت اسپلیت تی
اسپلیت تی
  • پس از سپری کردن این مراحل فرایند ساخت اسپلیت تی آغاز می شود. پس از تهیه ماتریال ها و و انتقال آن ها به کارگاه مواد مورد ارزیابی کیفی قرار گرفته و پس از تأیید  فرایند ساخت آغاز می شود. ساخت شامل برش لوله به میزان سایز مورد نیاز اسپلیت تی و اسمبل کردن آن ها از طریق روش جوشکاری می باشد. در این فرایند ابتدا پدها طراحی شده و برش بر حسب سایز آن ها به انجام می رسد. سپس برش دایره انشعاب لوله به انجام می رسد و لوله خط انشعاب روی آن جوشکاری می شود. پس از انجام این مراحل نوبت به جوشکاری فلنح روی لوله انشعابی می شود که با اتمام آن می توان گفت اسپلیت تی مراحل ساخت را سپری کرده است و برای انجام فرایندهای بعدی آماده می شود.

لازم به ذکر است که برش، جوشکاری و نصب قطعات اتصال روی همدیگر کاملاً باید بر اساس دستورالعمل تدوینی انجام شود. دستورالعمل مذکور نیز باید به قدری کامل باشد که جوشکاران و اپراوترها حین کار دچار گمراهی و ابهام نشوند. تعداد پاس های جوش، نوع الکترودی که در هر پاس جوش مورد استفاده قرار می گیرد، روش جوش شامل آرگون یا جوش قوس الکتریکی و مواردی از این دست باید کاملاً در دستورالعمل قید شده باشند تا کار بدون کوچک ترین ابهامی به انجام برسد.

آن چه تشریح شد مراحلی از فرایند کاری ساخت اسپلیت تی به شمار می رود. چنان که اشاره شد در ساخت این اتصال حیاتی و کلیدی در خطوط لوله مراحل ساخت به صورت سری به دنبال هم می آیند و خروجی هر مرحله ورودی مرحله بعدی خواهد بود. بنابراین بازرسی و پایش خروجی هر فاز جزو لوازم ضروری فرایند ساخت است. اپراتورهای هر مرحله باید ارزیابی و بازرسی کیفیت خروجی مرحله قبل که حکم ورودی فرایند مربوط به خودشان دارد را بر عهده بگیرد. از طرفی ناظر واحد مهندسی نیز می بایست در محل حضور داشته و کلیه مراحل ساخت را تحت نظارت کیفی و فنی قرار دهد تا دستورالعمل تدوینی به درستی و کمال اجرا شود. در نوشتار بعدی که در ادامه این بحث خواهد آمد، مراحل بعدی روش ساخت اسپلیت تی تشریح خواهد شد.