اسپلیت تی جانبی (Lateral Split Tee)

در میان اتصالات خطوط لوله اسپلیت تی یکی از پرکاربردترین شان می باشد. این اتصال برای انشعاب گیری از خط لوله مورد استفاده قرار می گیرد. اسپلیت تی ها معمولاً برای انشعاب گیری در زاویه ۹۰ درجه طراحی و ساخته می شوند. این که زاویه نصب و قرارگیری لوله انشعابی به چه نحو باشد یک نکته است، اما این که زاویه خط انشعابی نسبت به محور لوله اصلی چند درجه باشد نکته ای دیگر است. مجریان و برنامه ریزان طرح ها معمولا اتصال انشعابی ۹۰ درجه را ترجیح می دهند و اتصال های اسپلیت تی ساخته شده توسط ایشان معمولاً نسبت به امتداد خط لوله دارای زاویه ۹۰ درجه و عمود بر آن می باشند. اما در شرایط خاص ممکن است از اتصالات با زاویه های دیگر نیز استفاده شود.

در خصوص انتخاب زاویه اسپلیت تی شاید بتوان گفت طراحی و پایپینگ یک مجتمع صنعتی حرف اول را می زند. در زمانی که فضای مناسب برای انشعاب گیری در زاویه ۹۰ درجه وجود ندارد بهترین گزینه استفاده از اتصال اسپلیت تی زاویه دار یا اسپلیت تی جانبی است. برای مثال تصور کنید همجوار آن نقطه ای از خط لوله که قرار است انشعاب از آن گرفته شود خطوط لوله یا تجهیزات جانبی دیگری نصب شده باشند به طوری که امکان جابجایی و تغییر مکان آن ها وجود نداشته باشد. در این شرایط چاره ای جز استفاده از اتصال اسپلیت تی جانبی یا lateral split tee وجود نخواهد داشت.

lateral split tee اسپلیت تی جانبی
مراحل ساخت اسپلیت تی جانبی
lateral tee

در مواقعی دیگر ممکن است استفاده از اسپلیت تی عمود بر خط لوله مسیر انتقال سیال روی خط لوله را طولانی تر گرداند که این امر وقتی بدون دلیل و منطق باشد هیچ گونه توجیهی نخواهد داشت و بهتر است در این شرایط به جای استفاده از اسپلیت تی عمودی، از اتصالات اسپلیت تی جانبی یا زاویه دار استفاده شود. برای مثال تصور کنید که قصد داریم از یک خط لوله انشعابی به خط لوله ای دیگر موازی آن بزنیم. در این شرایط اگر فضا به ما اجازه کافی بدهد، بهترین راهکار استفاده از اسپلیت تی عمودی و انجام عملیات انشعاب گیری به گونه ی است که خط انشعابی عمود بر هر دو لوله در کمترین مسافت آنها را به هم متصل کند. در این شرایط دو اسپلیت تی به صورت عمودی ساخته می شود و در نقطه مشترک محور طولی روی لوله متصل می شوند. البته انجام عملیات انشعاب در این شرایط زمانی امکان پذیر است که فضا و فاصله کافی میان دو خط لوله برای نصب اسپلیت تی و انجام عملیات انشعاب فراهم باشد.

اسپلیت تی جانبی و انشعاب زاویه دار
اسپلیت تی جانبی یا Lateral Split Tee برای انشعاب گیری زاویه دار انجام میشود

حال شرایط را تصور کنید که همین دو خط لوله به صورت موازی موجودند، اما پیمانکار ناچار است از نقطه ای از لوله اول به نقطه ای در لوله دوم اتصال خط لوله ایجاد کند که در راستای محور طولی هم نقطه نیستند. در این شرایط انشعاب گیری به صورت زاویه دار انجام خواهد گرفت. به این ترتیب که دو اسپلیت تی جانبی یا Lateral Split Tee ساخته شده و روی دو لوله نصب می شوند. البته زاویه این دو باید متمم همدیگر باشد تا لوله بتواند به خوبی روی هر دو اسپلیت تی و اتصال ولو نصب شده روی آن قرار بگیرد.

به طور کلی پیمانکاران ترجیح می دهند تا جای ممکن عملیات انشعاب گیری و اتصالات آن نسبت به امتداد خط لوله دارای زاویه ۹۰ درجه باشد. زاویه ای غیر از این، هم فرایند ساخت اتصال اسپلیت تی و نصب آن روی لوله را دچار مشکل می کند و هم فرایند انشعاب گیری را با دردسر بیشتری مواجه می کند. برش لوله در زمانی که عملیات به صورت زاویه دار و Lateral انجام می شود نیازمند پیشروی به مراتب بیشتر از زمانی است که عملیات در راستای عمود بر خط لوله انجام می شود. یکی دیگر از دشواری ها در انشعاب گیری حانبی یا زاویه دار، فرایند فیت کردن اسپلیت تی جانبی روی لوله است.